Luật sư chỉ định và luật sư theo yêu cầu trong vụ án ma túy: khác nhau thế nào?

 

Khi người thân bị khởi tố về tội ma túy, nhiều gia đình nhận được thông báo đã có người bào chữa do cơ quan tố tụng cử nhưng chưa rõ quyền của mình đến đâu. Luật sư chỉ định và theo yêu cầu trong vụ án ma túy là hai con đường khác nhau để có người bào chữa; bài viết này tóm lược điểm khác biệt để gia đình dễ nắm bắt.

Khi nào vụ án ma túy bắt buộc phải có người bào chữa?

Theo điểm a khoản 1 Điều 76 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025), nếu bị can, bị cáo bị truy cứu trách nhiệm về tội có mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình mà họ, người đại diện hoặc người thân thích không mời người bào chữa thì cơ quan có thẩm quyền phải chỉ định người bào chữa. Theo điểm b khoản 1 Điều 76, người dưới 18 tuổi hoặc có nhược điểm về thể chất, tâm thần cũng thuộc diện chỉ định, không phụ thuộc khung hình phạt.

Vì vậy, không thể chỉ căn cứ tên tội danh để kết luận bắt buộc chỉ định; cần xác định đúng khoản và khung hình phạt đang áp dụng.

Luật sư chỉ định và luật sư theo yêu cầu khác nhau ở điểm nào?

Cả hai đều tham gia tố tụng với tư cách người bào chữa và phải đăng ký bào chữa theo Điều 78 trước khi tham gia. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở bốn điểm:

• Cách lựa chọn: luật sư theo yêu cầu do bị can, người đại diện hoặc người thân thích chủ động mời; luật sư chỉ định do cơ quan tố tụng yêu cầu Đoàn luật sư hoặc Trung tâm trợ giúp pháp lý cử ra.
• Thù lao: luật sư mời nhận thù lao theo thỏa thuận với khách hàng; luật sư chỉ định được Nhà nước thanh toán, không được thu thêm từ bị can, bị cáo hay thân nhân.
• Quyền từ chối, thay đổi: theo Điều 77, người bị buộc tội có quyền từ chối luật sư chỉ định và đề nghị thay đổi, việc này phải lập biên bản đưa vào hồ sơ, trừ trường hợp thuộc điểm b khoản 1 Điều 76.
• Thủ tục cử người: luật sư chỉ định phải qua bước xác định trường hợp bắt buộc và yêu cầu tổ chức có thẩm quyền cử người bào chữa.

Để đánh giá đúng vụ việc, gia đình có thể tham khảo ý kiến từ Luật Long Phan PMT trước khi quyết định giữ hay thay đổi người bào chữa.

Vì sao nên chủ động mời luật sư từ giai đoạn điều tra?

Theo Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người bào chữa tham gia từ khi khởi tố bị can; trường hợp bắt, tạm giữ thì có thể tham gia từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở cơ quan có thẩm quyền hoặc từ khi có quyết định tạm giữ. Theo Điều 73, người bào chữa có quyền có mặt khi lấy lời khai, hỏi cung và được kiểm tra, đánh giá chứng cứ liên quan. Vì vậy, gia đình không nhất thiết chờ đến giai đoạn truy tố hay xét xử mới liên hệ luật sư.

Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn từ Luật Long Phan PMT.

Nguồn: Luật sư chỉ định và theo yêu cầu trong vụ án ma túy: So sánh

>>> Xem thêm: Tội trốn thuế có được hưởng án treo không?

>>> Xem thêm: Trình tự giải quyết vụ án ma túy: Từ khi bị bắt đến khi tòa tuyên án