Thạc sĩ - Luật sư Phan Mạnh Thăng

Căn cứ nào để yêu cầu tạm dừng cưỡng chế thu hồi đất là vấn đề mà nhiều người tìm hiểu khi có đất bị thu hồi. Theo quy định của pháp luật phải đủ điều kiện thì cơ quan chức năng mới có thể cưỡng chế thu hồi đất. Như vậy, trường hợp chưa đủ điều kiện thì các bạn có thể khiếu nại quyết định cưỡng chế thu hồi đất của cơ quan chức năng. Sau đây Thạc sĩ - Luật sư Phan Mạnh Thăng cung cấp nội dung về vấn đề trên. Cưỡng chế thu hồi đất đai Trường hợp nào thì tạm dừng cưỡng chế thu hồi đất?           Hiện nay, Luật Đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành không quy định trực tiếp căn cứ tạm dừng cưỡng chế thu hồi đất. Tuy nhiên, theo quy định tại Khoản 2 Điều 71 Luật Đất đai 2013 thì cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất chỉ được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây: Người có đất thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi Uỷ ban nhân dân (UBND) cấp xã, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã nơi có đất thu hồi đã vận động, thuyết phục. Q...

Về nguyên tắc thì khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ thể có tài sản hợp pháp gắn liền với đất thì sẽ được bồi thường khi việc thu hồi đất của Nhà nước gây thiệt hại về tài sản cho chủ sở hữu. Tuy nhiên, nếu tài sản gắn liền với đất được tạo lập trái quy định của pháp luật hoặc tạo lập từ sau khi có thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và công trình xây dựng khác không còn sử dụng thì sẽ không được bồi thường. Theo Điều 89, Điều 90 Luật Đất đai 2013 thì Nhà nước căn cứ vào đối tượng tài sản, mức độ thiệt hại để xác định bồi thường. 1. Đối tượng tài sản trên đất bị thu hồi là nhà, công trình xây dựng        Thứ nhất , khi đối tượng tài sản là nhà ở, công trình xây dựng phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà bị tháo dỡ toàn bộ thì được bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương còn nếu bị tháo dỡ một...

1. Nguyên tắc chung            Nhà nước tiến hành bồi thường khi thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất. Người sử dụng đất được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nếu thỏa mãn Điều 75 Luật Đất đai 2013 về điều kiện chủ thể, về loại hình giao đất, cho thuê đất và điều kiện đã có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận mà chưa được cấp. Theo Khoản 2 Điều 74 Luật Đất đai 2013 thì việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất. Có nghĩa là khi Nhà nước thu hồi đất (THĐ) thì Nhà nước căn cứ vào loại đất thu hồi để tiến hành bồi thường theo nguyên tắc:

1.       Nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất: Theo quy định tại Điều 74   Luật đất đai 2013   quy định về nguyên tắc bồi thường khi nhà nước thu hồi đất như sau: “Điều 74. Nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất 1. Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 75 của Luật này thì được bồi thường. 2. Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất. 3. Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật. ”

Quyền sử dụng đất và sở hữu nhà ở hiện nay đang là một vấn đề hết sức nhạy cảm và rất dễ xảy ra tranh chấp, khởi kiện. Nhà nước thu hồi đất không bồi thường về đất trong các trường hợp sau đây: A. Các trường hợp không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm: a) Đất được Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất, trừ trường hợp đất nông nghiệp được Nhà nước giao cho hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối được giao đất nông nghiệp trong hạn mức; b) Đất được Nhà nước giao cho tổ chức thuộc trường hợp có thu tiền sử dụng đất nhưng được miễn tiền sử dụng đất; c) Đất được Nhà nước cho thuê trả tiền thuê đất hàng năm; đất thuê trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhưng được miễn tiền thuê đất, trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất thuê do thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng; d) Đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích ...