TƯ VẤN CHO NGƯỜI VIỆT Ở NƯỚC NGOÀI TRONG VIỆC ĐÒI DI SẢN THỪA KẾ

Người Việt sinh sống ở nước ngoài khi muốn nhận phần di sản thừa kế tại Việt Nam cần tuân thủ đúng các quy định pháp luật Việt Nam. Việc hiểu rõ căn cứ pháp lý, thủ tục thương lượng và khả năng khởi kiện là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi. Nắm vững các quyền thừa kế theo luật giúp người thừa kế thực hiện quá trình đòi di sản một cách hiệu quả và hợp pháp.

Di sản thừa kế tại Việt Nam

Xác định quyền thừa kế và giá trị di sản

Bước đầu tiên khi phát sinh tranh chấp thừa kế là xác định chính xác quyền được hưởng di sản và giá trị phần di sản của mình. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng chiến lược pháp lý, đảm bảo quyền lợi hợp pháp.

Người Việt ở nước ngoài cần hiểu rõ các quy định về thừa kế, các phương thức hưởng di sản, và cách phân loại cũng như định giá tài sản để thực hiện thủ tục một cách đúng pháp luật.

Các hình thức thừa kế

Theo Bộ luật Dân sự 2015, có hai hình thức thừa kế chính:

Thừa kế theo di chúc: Di sản được phân chia dựa trên ý chí của người để lại tài sản, thể hiện qua bản di chúc hợp pháp (Điều 624 và Điều 626). Người thừa kế được chỉ định trong di chúc sẽ hưởng quyền lợi đầy đủ theo nội dung di chúc.
Thừa kế theo pháp luật: Áp dụng khi không có di chúc, di chúc không hợp pháp, hoặc các trường hợp khác theo Điều 650. Di sản được chia theo hàng thừa kế, theo trình tự và điều kiện do luật quy định.

Lưu ý: Cần phân biệt tư cách pháp lý của người thừa kế: người Việt còn quốc tịch Việt Nam hay người gốc Việt đã mất quốc tịch. Theo Luật Đất đai 2024, quyền sử dụng đất của người gốc Việt định cư ở nước ngoài bị hạn chế hơn. Người thừa kế ở nước ngoài có quyền ủy quyền cho công dân Việt Nam đại diện thực hiện thủ tục.

Cách đòi lại di sản thừa kế hiệu quả

Căn cứ pháp lý xác lập quyền hưởng di sản

Cơ sở pháp lý chính gồm: Bộ luật Dân sự 2015, Luật Đất đai 2024, Luật Nhà ở 2023 và các văn bản hướng dẫn.

Thừa kế theo pháp luật: Cần chứng minh quan hệ nhân thân với người để lại di sản (vợ, chồng, cha, mẹ, con, anh chị em…). Người trong cùng hàng thừa kế được hưởng phần bằng nhau; hàng sau chỉ được hưởng nếu hàng trước không còn ai (Điều 651).
Thừa kế theo di chúc: Quyền hưởng dựa vào nội dung di chúc, nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi cho những người không phụ thuộc di chúc (Điều 644).

Ngoài ra, cần lưu ý các trường hợp đặc biệt: từ chối thừa kế, thừa kế thế vị, hoặc người không được hưởng di sản.

Phân loại và định giá di sản

Di sản bao gồm (Điều 612):

Tài sản riêng của người mất.
Phần tài sản trong khối chung với người khác.

Định giá di sản:

Bất động sản: Dựa trên bảng giá đất do UBND cấp tỉnh công bố hoặc thẩm định giá thị trường.
Động sản (tiền, xe, cổ phiếu…): Xác định qua hóa đơn, chứng từ hoặc giá thị trường tại thời điểm phân chia.

Quy trình đòi lại di sản thừa kế

Sau khi xác định quyền và giá trị di sản, người thừa kế có hai con đường chính: thương lượng/hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án.

Thương lượng và hòa giải

Trước khi kiện tụng, pháp luật khuyến khích giải quyết qua thương lượng để giảm xung đột và thu thập chứng cứ.

Đối tượng thương lượng: Người thừa kế khác, người quản lý di sản, hoặc cơ quan nhà nước liên quan.
Quy trình: Gửi thông báo bằng văn bản, nêu rõ căn cứ pháp lý, đề xuất phương án phân chia.

Nếu tài sản bị chiếm giữ trái pháp luật: yêu cầu trả lại và bồi thường.
Nếu tài sản do cơ quan quản lý: thực hiện thủ tục hành chính cần thiết.

Hòa giải: Đặc biệt với tranh chấp đất đai, hòa giải tại UBND cấp xã giúp thu thập chứng cứ, tiết kiệm chi phí, và duy trì quan hệ. Nếu không thành, UBND lập biên bản, dùng cho hồ sơ khởi kiện.

Khởi kiện tại Tòa án

Nếu thương lượng không thành, người thừa kế có thể khởi kiện:

Thẩm quyền: Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc (Điều 26, 35 BLTTDS 2015).
Hồ sơ khởi kiện:

Đơn khởi kiện theo mẫu.
Bản sao công chứng giấy tờ tùy thân.
Chứng minh quan hệ nhân thân và quyền hưởng thừa kế.
Hồ sơ về di sản tranh chấp.
Biên bản hòa giải không thành (nếu có).
Giấy ủy quyền (nếu có).

Người thừa kế ở nước ngoài phải hợp pháp hóa lãnh sự, dịch sang tiếng Việt và công chứng các giấy tờ nước ngoài.

Các bước xét xử:

Nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền.
Nhận thông báo tạm ứng án phí.
Tòa án thụ lý vụ án sau khi đóng án phí.
Chuẩn bị xét xử, thu thập chứng cứ, hòa giải tại Tòa.
Xét xử sơ thẩm.
Xét xử phúc thẩm nếu có kháng cáo.

Dịch vụ luật sư hỗ trợ đòi lại di sản

Chuyên tư vấn luật cung cấp dịch vụ pháp lý toàn diện cho người Việt định cư ở nước ngoài:

Tư vấn chiến lược: Phân tích hồ sơ, xác định quyền hưởng di sản, lập lộ trình pháp lý.
Thu thập và hoàn thiện hồ sơ: Hỗ trợ hợp pháp hóa lãnh sự và công chứng giấy tờ.
Đại diện thương lượng và hòa giải: Thay mặt khách hàng đàm phán, bảo đảm thỏa thuận công bằng.
Tố tụng tại Tòa: Soạn thảo đơn khởi kiện, tham gia phiên tòa, bảo vệ quyền lợi.
Hỗ trợ thi hành án và sang tên: Hoàn tất thủ tục chuyển giao tài sản sau bản án.

Luật sư tư vấn đòi lại di sản thừa kế nhanh chóng

Việc đòi lại di sản thừa kế cho người Việt định cư ở nước ngoài đòi hỏi am hiểu pháp luật Việt Nam, xác định quyền thừa kế, thương lượng và chuẩn bị khởi kiện. Chuyên tư vấn luật cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách giải quyết các vấn đề pháp lý một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.

Nguồn: Hướng dẫn người Việt định cư ở nước ngoài đòi lại phần di sản thừa kế

>>> Xem thêm:

Thạc sĩ - Luật sư Phan Mạnh Thăng

Tìm kiếm Blog này