Hành vi bỏ trốn để không thanh toán khoản nợ là vi phạm pháp luật, gây khó khăn cho người cho vay trong việc đòi lại tài sản. Tùy từng trường hợp, chủ nợ có thể thực hiện thủ tục khởi kiện dân sự hoặc tố giác hình sự đối với hành vi của con nợ. Bài viết dưới đây của Chuyên Tư vấn pháp luật cung cấp hướng dẫn cơ bản về các bước pháp lý có thể thực hiện để bảo vệ quyền lợi của người cho vay.
 |
| Hướng dẫn chủ nợ xử lý khi con nợ bỏ trốn |
Thu thập thông tin và củng cố chứng cứ
Xác minh nơi cư trú và làm việc của con nợ
Trước tiên, chủ nợ cần xác định chính xác nơi cư trú và làm việc hiện tại của người vay. Theo khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015; Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 (sửa đổi, bổ sung 2025), hồ sơ khởi kiện phải nêu rõ địa chỉ cư trú, làm việc của bị đơn. Trường hợp chưa biết chính xác, có thể ghi nơi cư trú, làm việc cuối cùng theo hợp đồng, biên nhận hoặc văn bản xác nhận của cơ quan chức năng.
Việc xác minh địa chỉ giúp cơ quan có thẩm quyền gửi thông báo tố tụng, mời làm việc và đẩy nhanh tiến độ giải quyết vụ việc.
Rà soát các chứng từ liên quan đến giao dịch vay
Chủ nợ cần tổng hợp đầy đủ các chứng từ chứng minh việc cho vay, bao gồm:
Hợp đồng vay mượn (nếu có);
Biên lai, sao kê ngân hàng, hóa đơn chuyển tiền;
Tin nhắn, email hoặc hình ảnh ghi nhận cam kết trả nợ.
Lập vi bằng đối với chứng từ rời rạc hoặc dữ liệu điện tử
Khi các chứng từ không đầy đủ hoặc chỉ tồn tại dưới dạng dữ liệu điện tử, chủ nợ nên liên hệ Văn phòng Thừa phát lại lập vi bằng. Vi bằng là văn bản xác nhận hành vi, sự kiện có thật do Thừa phát lại chứng kiến, được pháp luật công nhận làm chứng cứ.
Đánh giá mục đích của hành vi vay và bỏ trốn
Khi nào tố giác hình sự?
Nếu người vay có hành vi bỏ trốn nhằm chiếm đoạt tài sản, với đầy đủ chứng cứ chứng minh ý định gian dối, chủ nợ có thể tố giác hình sự. Hai tội danh phổ biến:
Lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017): Người vay dùng thủ đoạn gian dối ngay từ đầu, nhằm chiếm đoạt tài sản;
Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017): Người vay hợp pháp chiếm hữu tài sản nhưng sau đó sử dụng trái pháp luật hoặc cố tình không trả.
Chuẩn bị hồ sơ tố giác
Hồ sơ cần bao gồm:
Đơn tố giác tội phạm;
Hợp đồng, biên nhận, sao kê, tin nhắn, email;
Chứng cứ về hành vi gian dối hoặc tẩu tán tài sản;
Lời khai của người làm chứng, video, ghi âm (nếu có);
Vi bằng.
Thẩm quyền giải quyết
Công an xã hoặc công an tỉnh nơi xảy ra hành vi có quyền tiếp nhận và xử lý tố giác hình sự liên quan đến việc chiếm đoạt tài sản.
Tố giác hành vi không trả nợ
Khởi kiện dân sự khi không có dấu hiệu hình sự
Thẩm quyền Tòa án: Nếu không có dấu hiệu tội phạm hoặc chưa đủ căn cứ truy cứu hình sự, chủ nợ có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân nơi bị đơn cư trú, làm việc, theo quy định khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
Hồ sơ bao gồm:
Đơn khởi kiện theo mẫu số 23-DS (Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP);
Chứng từ chứng minh việc giao tiền/tài sản: hợp đồng, sao kê, biên nhận, tin nhắn, email;
Vi bằng đối với dữ liệu điện tử hoặc chứng từ không đầy đủ;
Thông tin về tạm ứng án phí theo quy định Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14.
Nộp đơn và xử lý hồ sơ: Người khởi kiện có thể nộp trực tiếp tại Tòa án hoặc qua đường bưu điện đảm bảo. Trong 8–10 ngày làm việc, Tòa án sẽ thông báo yêu cầu chỉnh sửa hồ sơ hoặc nộp tạm ứng án phí, sau đó ban hành Thông báo thụ lý vụ án.
Thời hạn giải quyết
Sơ thẩm: 04–06 tháng kể từ ngày Tòa án thụ lý;
Phúc thẩm: 02–03 tháng kể từ khi thụ lý kháng cáo.
Dịch vụ pháp lý hỗ trợ
Chuyên tư vấn pháp luật cung cấp các dịch vụ:
Tư vấn pháp lý miễn phí hướng giải quyết khi con nợ bỏ trốn;
Soạn thảo đơn tố giác tội phạm;
Soạn đơn khởi kiện dân sự, hướng dẫn án phí, xác định thẩm quyền Tòa án;
Hướng dẫn lập vi bằng, chứng cứ điện tử;
Tư vấn, soạn thảo và nhận ủy quyền tham gia tố tụng tại Tòa án.
Luật sư tư vấn thủ tục khởi kiện
Việc con nợ bỏ trốn gây khó khăn trong thu hồi tài sản, nhưng với hướng dẫn pháp lý và sự hỗ trợ của Chuyên tư vấn pháp luật, người cho vay hoàn toàn có thể bảo vệ quyền lợi của mình thông qua các thủ tục hợp pháp. Chuyên tư vấn pháp luật cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.
Nguồn: Bỏ trốn không trả nợ: Hướng giải quyết cho chủ nợ?
>>> Xem thêm:
Nhận xét
Đăng nhận xét