HƯỚNG DẪN CHI TIẾT THỦ TỤC PHÁP LÝ XÁC ĐỊNH CHA CON TẠI TÒA ÁN (CẬP NHẬT 2025)

Việc xác định quan hệ cha con về mặt pháp lý thông qua phán quyết của Tòa án là cơ sở quan trọng để bảo đảm các quyền nhân thân và tài sản cho con (như quyền mang họ, quyền thừa kế, cấp dưỡng). Tùy thuộc vào sự đồng thuận của các bên, pháp luật chia thủ tục này thành hai trường hợp: giải quyết việc dân sự (thuận tình) hoặc vụ án dân sự (có mâu thuẫn). Bài viết dưới đây sẽ phân tích quy trình chi tiết dựa trên quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình cùng Bộ luật Tố tụng Dân sự hiện hành.

Thủ tục yêu cầu Tòa án xác nhận cha cho con

Quy trình yêu cầu xác nhận cha con trong trường hợp thuận tình (Không có tranh chấp)

Theo khoản 10 Điều 29 Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) 2015, nếu các bên đều đồng thuận và không có bất kỳ sự phản đối nào, yêu cầu xác nhận cha cho con được xác định là yêu cầu giải quyết việc dân sự.

Thẩm quyền giải quyết của Tòa án

Căn cứ điểm t khoản 2 Điều 39 BLTTDS 2015, người yêu cầu có quyền nộp đơn tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi mình cư trú hoặc làm việc. Quy định này tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân trong việc đi lại và thực hiện thủ tục.

Thành phần hồ sơ yêu cầu

Để được Tòa án thụ lý, người dân cần chuẩn bị bộ hồ sơ đầy đủ căn cứ theo Điều 362 BLTTDS 2015, bao gồm:

Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự (theo Mẫu số 01-VDS ban hành kèm Nghị quyết 04/2018/NQ-HĐTP).
Giấy chứng sinh của con (bản sao).
Kết quả giám định ADN khẳng định quan hệ huyết thống cha - con.
Bản sao công chứng CCCD/Hộ chiếu của người yêu cầu.
Giấy khai sinh của con (trường hợp con đã khai sinh nhưng chưa có tên cha).
Các tài liệu chứng minh khác (nếu có).

Trình tự thực hiện

Quy trình giải quyết việc dân sự diễn ra theo các bước quy định từ Điều 361 đến Điều 380 BLTTDS 2015:

Nộp đơn: Gửi hồ sơ đến Tòa án có thẩm quyền.
Nộp lệ phí: Nhận thông báo và nộp tiền tạm ứng lệ phí giải quyết việc dân sự.
Thụ lý: Tòa án ra thông báo thụ lý sau khi nhận biên lai nộp tiền.
Chuẩn bị xét đơn: Thời hạn chuẩn bị là 01 tháng (có thể gia hạn thêm 1 tháng theo khoản 2 Điều 366 BLTTDS 2015).
Mở phiên họp: Tòa án tiến hành phiên họp công khai để giải quyết yêu cầu.

Xác định Tòa án có thẩm quyền xác nhận cha cho con
Thủ tục khởi kiện xác nhận cha con khi có tranh chấp

Khi việc xác nhận cha con gặp sự phản đối (ví dụ: người cha từ chối nhận con, hoặc tranh chấp về người cha đích thực), vụ việc phải được giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự (khoản 2 Điều 101 Luật Hôn nhân và gia đình 2014).

Xác định Tòa án có thẩm quyền

Khác với việc dân sự, đối với vụ án tranh chấp, thẩm quyền thuộc về Tòa án nhân dân nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc (theo quy định tại khoản 4 Điều 28 và khoản 1 Điều 39 BLTTDS 2015).

Hồ sơ khởi kiện

Người khởi kiện cần chuẩn bị hồ sơ theo khoản 4, 5 Điều 189 BLTTDS 2015:

Đơn khởi kiện (Mẫu số 23-DS ban hành kèm Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP).
Giấy tờ tùy thân (CCCD, Hộ chiếu) của người khởi kiện.
Giấy khai sinh/Giấy chứng sinh của con.
Tài liệu chứng minh: Kết quả ADN (nếu có), thư từ, tin nhắn, hình ảnh, văn bản thừa nhận con...

Các bước tố tụng tại Tòa án

Nộp đơn: Nộp hồ sơ khởi kiện tới Tòa án có thẩm quyền.
Thụ lý vụ án: Sau khi xét thấy hồ sơ hợp lệ, Tòa án thông báo nộp tiền tạm ứng án phí. Người kiện nộp tiền trong vòng 07 ngày (Điều 195 BLTTDS 2015).
Chuẩn bị xét xử: Thời hạn chuẩn bị xét xử là 04 tháng, đối với vụ án phức tạp có thể gia hạn thêm 02 tháng. Thẩm phán sẽ tiến hành thu thập chứng cứ, hòa giải.
Xét xử sơ thẩm: Mở phiên tòa trong thời hạn 01-02 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử.
Phúc thẩm: Nếu có kháng cáo/kháng nghị theo quy định tại Điều 270 BLTTDS 2015.

Các căn cứ pháp lý để Tòa án xác nhận quan hệ cha con

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 (Điều 88, 89, 90, 91, 92) và Thông tư 04/2020/TT-BTP, Tòa án dựa vào các nhóm chứng cứ sau:

Tình trạng hôn nhân (Suy đoán pháp lý):
Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc người vợ mang thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung.
Con sinh ra trong vòng 300 ngày kể từ ngày chấm dứt hôn nhân được coi là con chung.
Con sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn và được cha mẹ thừa nhận.
Sự tự nguyện thừa nhận: Có văn bản thừa nhận của người cha, hoặc người cha chủ động đứng tên khai sinh, công khai nhận con trước gia đình, xã hội.
Chứng cứ khoa học (ADN): Kết quả giám định gen là chứng cứ quan trọng nhất, có tính quyết định chính xác quan hệ huyết thống.
Hành vi thực tế: Các bằng chứng về việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục, đóng góp tài chính của người cha đối với con.
Lời khai: Lời khai của nhân chứng (người thân, hàng xóm) về mối quan hệ của các bên.

Những thắc mắc thường gặp (Q&A) về thủ tục xác định cha cho con tại Tòa án

Chi phí thực hiện thủ tục là bao nhiêu?

Người dân cần chuẩn bị chi phí nộp lệ phí Tòa án (300.000 đồng đối với việc dân sự) hoặc tạm ứng án phí (300.000 đồng đối với vụ án dân sự) theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14. Ngoài ra còn có chi phí giám định ADN tự túc.

Ai phải chịu phí giám định ADN?

Người đưa ra yêu cầu giám định thường phải nộp tiền tạm ứng. Sau khi có bản án, bên thua kiện sẽ phải chịu chi phí này (trừ khi có thỏa thuận khác).

Nếu bị đơn từ chối giám định ADN thì sao?

Theo quy định tố tụng, nếu người bị yêu cầu từ chối giám định mà không có lý do chính đáng, Tòa án có quyền coi đó là tình tiết bất lợi và thừa nhận sự thật mà bên yêu cầu đưa ra, dựa trên các chứng cứ khác trong hồ sơ.

Thời hiệu khởi kiện là bao lâu?

Theo Điều 155 Bộ luật Dân sự 2015, tranh chấp về quyền nhân thân (xác định cha, mẹ, con) không áp dụng thời hiệu khởi kiện. Nghĩa là có thể yêu cầu Tòa án giải quyết bất cứ lúc nào.

Sau khi có bản án thì làm gì?

Người dân mang bản án/quyết định đã có hiệu lực pháp luật đến UBND cấp xã nơi đăng ký khai sinh để thực hiện thủ tục ghi chú vào Sổ hộ tịch và bổ sung tên cha vào Giấy khai sinh cho con.

Dịch vụ Luật sư hỗ trợ thủ tục xác nhận cha con

Nếu Quý khách gặp khó khăn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ hoặc tham gia tố tụng, Chuyên tư vấn luật sẵn sàng hỗ trợ các hạng mục:

Tư vấn quy định pháp luật và đánh giá hồ sơ, chứng cứ.
Hướng dẫn quy trình giám định ADN tại cơ sở uy tín.
Soạn thảo đơn từ (đơn yêu cầu, đơn khởi kiện, bản tự khai).
Đại diện hoặc cử Luật sư tham gia bảo vệ quyền lợi tại Tòa án.
Hỗ trợ thủ tục hành chính sau khi có bản án của Tòa.

Dịch vụ luật sư tư vấn và hỗ trợ xác nhận cha cho con

Thủ tục xác nhận cha cho con tại Tòa án được phân chia thành việc dân sự (thuận tình) và vụ án dân sự (tranh chấp) với thẩm quyền và quy trình tố tụng khác nhau. Để được Tòa án chấp nhận, người yêu cầu cần cung cấp đầy đủ các chứng cứ pháp lý như tình trạng hôn nhân, sự thừa nhận tự nguyện hoặc kết quả giám định ADN. Chuyên tư vấn luật cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.

Nguồn: Yêu cầu tòa án xác nhận cha cho con: Thủ tục năm 2025

>>> Xem thêm:

Thạc sĩ - Luật sư Phan Mạnh Thăng

Tìm kiếm Blog này