Từ Vụ Xe Chết Chìm Trong Chung Cư Hoàng Anh Gia Lai, Hiểu Thế Nào Là Bất Khả Kháng? Thế Nào Là Trách Nhiệm Trong Giao Dịch Gửi Giữ?

Sau trận ngập lụt lịch sử tại TP Đà Nẵng ngày 9/12/2018, hầm để xe chung cư Hoàng Anh Gia Lai Lakeview ngập sâu gần 2 m. 15 ô tô, hơn 100 xe máy tại đây chìm trong nước nhiều ngày liền. Các chủ phương tiện hư hại bức xúc vì chưa nhận được yêu cầu bồi thường nào. Ban Quản lý đã có cuộc họp với hàng chục gia đình bị thiệt hại tài sản và cho rằng lỗi thiên tai bất khả kháng nên không bồi thường. Như vậy, bất khả kháng là như thế nào? trách nhiệm sẽ thuộc về ai trong vụ việc này?

Sự kiện bất khả kháng là như thế nào?

Như thế nào thì được xem là bất khả kháng?

Thông thường, khi thiệt hại xảy ra trên thực tế thì người có hành vi vi phạm phải chịu trách nhiệm bồi thường. Tuy nhiên cũng có trường hợp ngoại lệ, có hành vi vi phạm và thiệt hại xảy ra trên thực tế nhưng không phát sinh nghĩa vụ bồi thường thiệt hại. Đó chính là khi vi phạm do sự kiện bất khả kháng.
Theo khoản 1 Điều 156 Bộ luật Dân sự 2015, sự kiện bất khả kháng là những sự kiện xảy ra ngoài ý chí của con người khiến chúng ta không thể lường trước và khắc phục được mặc dù đã áp dụng các biện pháp cần thiết, khả năng cho phép.
Theo đó, một sự kiện được xem là sự kiện bất khả kháng khi đáp ứng các điều kiện sau:

• Sự kiện xảy ra một cách khách quan hay gọi là sự kiện khách quan, tức sự kiện đó nằm ngoài phạm vi kiểm soát của bên vi phạm hợp đồng;
• Hậu quả của sự kiện không thể lường trước được tại thời điểm giao kết hoặc trong quá trình thực hiện hợp đồng cho đến trước thời điểm xảy ra hành vi vi phạm;
• Hậu quả của sự kiện đó không thể khắc phục được mặc dù áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép.

Như vậy, chỉ khi đáp ứng các điều kiện nêu trên thì một sự kiện mới được xem là bất khả kháng và là căn cứ để miễn trách nhiệm đối với bên vi phạm.
Theo sự việc trên mưa bão dẫn đến ngập là sự kiện khách quan mà con người không thể kiểm soát được. Tuy nhiên, có thể lường trước khi hiện nay đã có chương trình dự báo thời tiết. Con người vẫn có những biện pháp cần thiết khi giữ xe cần thông báo mọi người và nhanh chóng di chuyển các phương tiện khi tình hình bị ngập dần nhằm tránh thiệt hại xảy ra. Do đó, ngập nước hầm chung cư trong trường hợp này ko thể đổ lỗi cho mưa bão là bất khả kháng được.

Trách nhiệm các bên như thế nào trong hợp đồng gửi giữ xe?

Hợp đồng gửi, giữ tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên và bên giữ, nhận tài sản của bên gửi để bảo quản và trả lại chính tài sản đó cho bên gửi khi hết thời hạn hợp đồng, còn bên gửi phải trả tiền công cho bên giữ, trừ trường hợp gửi, giữ không phải trả tiền công. Theo đó, trách nhiệm của nhận gửi giữ là phải có biện pháp bảo đảm an toàn cho tài sản là đối tượng hợp đồng. Bên gửi có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu bên giữ làm hư hỏng tài sản gửi giữ trừ trường hợp bất khả kháng. Tuy nhiên, trường hơp mưa bão ở trên sẽ không được xem là sự kiện bất khả kháng để miễn trừ trách nhiệm.

Ô tô bị ngập nước trong chung cư thì trách nhiệm thuộc về ai

Thứ nhất, nếu trong hợp đồng chỉ có quy định về sự kiện bất khả kháng mang tính khái quát nhưng không quy định cụ thể về trường hợp mưa lũ. Thì theo phần đã phân tích trên về bất khả kháng thì mưa lũ tuy là sự kiện khách quan không nằm trong tầm kiểm soát con người và không phụ thuộc vào ý chí của con người, tuy nhiên sự sự kiện có thể dự đoán trước bằng các chương trình dự báo thời tiết. Do đó, trong trường hợp này, người nhận gửi giữ phải có biện pháp cần thiết và hiệu quả ngăn chặn nước tràn vào hầm.
thông báo cho người gửi để cảnh báo di chuyển xe tránh gây thiệt hại.  Ngoài ra, chung cư hiện nay đảm bảo quy định về thiết kế, kỹ thuật thì công trình đó phải chịu được lượng mưa nhất định và đảm bảo không bị ngập nước. Do đó, mưa lũ sẽ không được xem là bất khả kháng để miễn trừ hoàn toàn trách nhiệm của bên gửi giữ. Các chung cư phải có máy bơm dự phòng, hệ thống hầm chứa nước dự phòng để thu nước mưa. Ngoài ra còn có vách ngăn di động để khóa các cửa hầm, thậm chí còn phải dùng bao cát để ngăn nước.
Đồng thời, nếu ko thực hiện được biện pháp bảo đảm thì phải thông báo cho bên gửi để mang tài sản đi đến nơi khác gửi giữ nhằm tránh thiệt hại xảy ra. Nếu người nhận gửi giữ biết nhưng do chủ quan nên không thông báo làm cho nước dâng gây thiệt hại thì phải bồi thường cho người gửi xe. Nếu người nhận gửi giữ đã thông báo mà người gửi giữ không di chuyển tài sản thì người nhận gửi giữ sẽ không phải chịu trách nhiệm.
Thứ hai, nếu trong hợp đồng quy định cụ thể về việc mưa lũ là sự việc bất khả kháng. Điều khoản về sự việc bất khả kháng này sẽ bị xem là vô hiệu và bên nhận gửi giữ vẫn phải chịu trách nhiệm khi có thiệt hại xảy ra.
Như vậy, khi khởi kiện ra tòa, bên bị thiệt hại cần chứng minh làm rõ trách nhiệm của bảo vệ khi xảy ra mưa to có cảnh báo khách hàng, hệ thống thoát nước có hoạt động hay không để đòi lại quyền lợi cho mình.


Tham khảo thêm các bài viết khác của chúng tôi tại: chuyentuvanphapluat.com.