Thứ Bảy, 3 tháng 6, 2017

QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN ĐỐI VỚI TÀI SẢN THUỘC SỞ HỮU CỦA NGƯỜI KHÁC (PHẦN 1)

Căn cứ Điều 159 Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS 2015) thì quyền khác đối với tài sản là quyền của chủ thể trực tiếp nắm giữ, chi phối tài sản thuộc quyền sở hữu của chủ thể khác; bao gồm: quyền đối với bất động sản liền kề, quyền hưởng dụng và quyền bề mặt.

1.      Quyền đối với bất động sản liền kề
     
Bất động sản là dạng tài sản cố định, không di dời được. Vì vậy, đôi khi muốn thực hiện quyền trên bất động sản của mình, chủ thể trong quan hệ dân sự có quyền trên bất động sản thuộc sở hữu của người khác.

1.1.  Khái niệm

Theo Điều 245 BLDS 2015, quyền đối với bất động sản liền kề là "quyền được thực hiện trên một bất động sản (gọi là bất động sản chịu hưởng quyền) nhằm phục vụ cho việc khai thác một bất động sản khác thuộc quyền sở hữu của người khác (gọi là bất động sản hưởng quyền)".
           Căn cứ xác lập quyền đối với bất động sản liền kề dựa trên địa thế tự nhiên, theo quy định của luật, theo thỏa thuận hoặc theo di chúc (Điều 246 BLDS 2015).
           Quyền đối với bất động sản liền kề có hiệu lực đối với mọi cá nhân, pháp nhân và được chuyển giao khi bất động sản được chuyển giao, trừ trường hợp luật liên quan có quy định khác (Điều 247 BLDS 2015).

1.2.  Nguyên tắc thực hiện quyền đối với bất động sản liền kề
           Căn cứ Điều 248 BLDS 2015, việc thực hiện quyền đối với bất động sản liền kề trước hết theo thỏa thuận của các bên; trong trường hợp các bên không có thỏa thuận thì thực hiện theo các nguyên tắc sau đây:
(i) Bảo đảm nhu cầu hợp lý của việc khai thác bất động sản hưởng quyền phù hợp với mục đích sử dụng của cả bất động sản hưởng quyền và bất động sản chịu hưởng quyền;
(ii) Không được lạm dụng quyền đối với bất động sản chịu hưởng quyền;
(iii) Không được thực hiện hành vi ngăn cản hoặc làm cho việc thực hiện quyền đối với bất động sản hưởng quyền trở nên khó khăn.
1.3.  Quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu đối với bất động sản liền kề
1.3.1.     Quyền của chủ sở hữu đối với bất động sản liền kề
    Quyền của chủ sở hữu đối với bất động sản liền kề bao gồm:
    Thứ nhất, quyền về cấp, thoát nước qua bất động sản liền kề;
    Theo Điều 252 BLDS 2015, quyền này được quy định như sau:
    - Trường hợp do vị trí tự nhiên của bất động sản mà việc cấp, thoát nước buộc phải qua một bất động sản khác thì chủ sở hữu bất động sản có nước chảy qua phải dành một lối cấp, thoát nước thích hợp, không được cản trở hoặc ngăn chặn dòng nước chảy.
    - Người sử dụng lối cấp, thoát nước phải hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại cho chủ sở hữu bất động sản có nước chảy qua khi lắp đặt đường dẫn nước; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường. Trường hợp nước tự nhiên chảy từ vị trí cao xuống vị trí thấp mà gây thiệt hại cho chủ sở hữu bất động sản có nước chảy qua thì người sử dụng lối cấp, thoát nước không phải bồi thường thiệt hại.
    Thứ hai, quyền về tưới nước, tiêu nước trong canh tác;
    Theo Điều 253 BLDS 2015, quyền này được quy định như sau: Người có quyền sử dụng đất canh tác khi có nhu cầu về tưới nước, tiêu nước, có quyền yêu cầu những người sử dụng đất xung quanh để cho mình một lối dẫn nước thích hợp, thuận tiện cho việc tưới, tiêu; người được yêu cầu có nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu đó; nếu người sử dụng lối dẫn nước gây thiệt hại cho người sử dụng đất xung quanh thì phải bồi thường.
    Thứ ba, quyền về lối đi qua;
    Theo Điều 254 BLDS 2015, quyền này được quy định như sau:
    - Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ. Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi. Chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền về lối đi qua phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
    - Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thỏa thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp về lối đi thì có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác xác định.
    - Trường hợp bất động sản được chia thành nhiều phần cho các chủ sở hữu, chủ sử dụng khác nhau thì khi chia phải dành lối đi cần thiết cho người phía trong theo quy định tại Khoản 2 ĐIều 254 BLDS 2015 mà không có đền bù.
    Thứ tư, quyền mắc đường dây tải điện, thông tin liên lạc qua bất động sản khác.
    Theo Điều 255 BLDS 2015, quyền này được quy định như sau: Chủ sở hữu bất động sản có quyền mắc đường dây tải điện, thông tin liên lạc qua bất động sản của các chủ sở hữu khác một cách hợp lý, nhưng phải bảo đảm an toàn và thuận tiện cho các chủ sở hữu đó; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường.
1.3.2.     Nghĩa vụ của chủ sở hữu đối với bất động sản liền kề
    Nghĩa vụ của chủ sở hữu đối với bất động sản liền kề bao gồm:
    Thứ nhất, nghĩa vụ trong việc thoát nước mưa;
    Theo Điều 250 BLDS 2015, chủ sở hữu nhà, công trình xây dựng khác phải lắp đặt đường dẫn nước sao cho nước mưa từ mái nhà, công trình xây dựng của mình không được chảy xuống bất động sản của chủ sở hữu bất động sản liền kề.
    Thứ hai, nghĩa vụ trong việc thoát nước thải.
    Theo Điều 251 BLDS 2015, chủ sở hữu nhà, công trình xây dựng khác phải làm cống ngầm hoặc rãnh thoát nước để đưa nước thải ra nơi quy định, sao cho nước thải không chảy tràn sang bất động sản của chủ sở hữu bất động sản liền kề, ra đường công cộng hoặc nơi sinh hoạt công cộng.
    Ngoài ra, chủ sở hữu còn có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại khi thực hiện quyền đối với bất động sản liền kề mà gây thiệt hại cho chủ sở hữu bất động sản liền kề.
1.4.  Thay đổi, chấm dứt quyền đối với bất động sản liền kề
1.4.1.     Thay đổi việc thực hiện quyền đối với bất động sản liền kề
    Căn cứ Điều 249 BLDS 2015, thay đổi việc thực hiện quyền đối với bất động sản được quy định như sau: Trường hợp có sự thay đổi về sử dụng, khai thác bất động sản chịu hưởng quyền dẫn đến thay đổi việc thực hiện quyền đối với bất động sản hưởng quyền thì chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền phải thông báo trước cho chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền trong một thời hạn hợp lý. Chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền phải tạo điều kiện thuận lợi cho chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền phù hợp với thay đổi này.
1.4.2.     Chấm dứt quyền đối với bất động sản liền kề
    Quyền đối với bất động sản liền kề bị chấm dứt trong các trường hợp quy định tại Điều 256 BLDS 2015, bao gồm:
(i) Bất động sản hưởng quyền và bất động sản chịu hưởng quyền thuộc quyền sở hữu của một người;
(ii) Việc sử dụng, khai thác bất độngsản không còn làm phát sinh nhu cầu hưởng quyền;
(iii) Theo thỏa thuận của các bên;

(iv) Trường hợp khác theo quy định của luật.

 Xem thêm các bài viết khác của chúng tôi tại: chuyentuvanphapluat.com.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét